Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov 25-iyun kuni parlament tomonidan qabul qilingan «Ommaviy axborot vositalari to‘g‘risida»gi qonunni imzoladi. Rasmiylarning aytishicha, maqsad «mustaqil, raqobatbardosh va mas’uliyatli» ommaviy axborot vositalarini rivojlantirishdir.

Nima o‘zgaradi?

Adliya vazirligi ommaviy axborot vositalarining majburiy reyestrini tuzadi: unga gazetalar, telekanallar va internet platformalari, jumladan bloglar ham kiritiladi.

Ro‘yxatga olish va rad etish tartibini Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi, shu orqali qaysi OAV faoliyat yuritishi mumkinligini nazorat qilish imkoniyatiga ega bo‘ladi.

OAV sud qarori bo‘lmagan holatlarda axborot manbalarini oshkor qilmaslik huquqini saqlab qoladi.

Xorijiy investorlarga Qirg‘iziston ommaviy axborot vositalarida 35 foizgacha ulushga ega bo‘lishga ruxsat beriladi.

Bu nima uchun muhim?

Majburiy ro‘yxatdan o‘tish – qonunga so‘nggi daqiqada kiritilgan o‘zgartirish. Ilgari ommaviy axborot vositalari hamjamiyati bilan kelishilgan holda, ixtiyoriy ro‘yxatdan o‘tishning murosali varianti muhokama qilingan edi.

Qisqacha

Huquq himoyachilari va Jurnalistlarni himoya qilish qo‘mitasi, matbuotga bo‘lgan bosim kuchayib borayotgan sharoitda, hujjatni «xavfli» deb baholab, Japarovni unga veto qo‘yishga chaqirdilar.

So‘nggi yillarda Qirg‘izistonda internet va kontentni cheklovchi bir qator qonunlar qabul qilindi:

  • tuhmat, haqorat va «soxta axborot» uchun jarimalar;
  • TikTok va pornografik saytlarni taqiqlash;
  • bolalarni axborotdan, jumladan «noananaviy jinsiy munosabatlar» haqidagi ma’lumotlardan himoya qilish bo‘yicha normalar;
  • 2025-yil avgustdan boshlab xalqaro internet-trafikka davlat monopoliyasi o‘rnatilishi.